Steeds meer gemeenten reserveren kavels voor particuliere bouwers. Op dit moment worden er in Nederland ongeveer 8000 vrije kavels per jaar uitgegeven. Het Rijk streeft ernaar om dit aantal te verviervoudigen. Om een kavel te vinden kunt u een aantal paden bewandelen:
- Gemeenten bieden vrije kavels meestal op hun website aan.
- De afdeling grondzaken van de gemeente waar u wilt gaan bouwen, kan u informeren over bouwgrond die in de nabije toekomst beschikbaar komt.
- Kijk op www.bouwkavels.nl, www.kavelgids.nl en www.bouwgrond.com
- Plaatselijke makelaars, regionale woningbouwers en ontwikkelaars zijn vaak goed op de hoogte van de situatie op de grondmarkt, nog voordat eventueel nieuws openbaar wordt gemaakt.
- Veel makelaars bieden ook zelf kavels aan.
- Ga in de omgeving op zoek naar borden met "bouwgrond te koop".
- Hou de advertenties in regionale kranten en huis-aan-huisbladen in de gaten
- De gemeente kan u informeren over stadsvernieuwingsprojecten. Soms komt hierbij grond voor woningen vrij, na de sloop van bijvoorbeeld een oud schoolgebouw of een fabriek. Deze kavels bevinden zich niet zelden op mooie plekken in de oudere delen van een dorpskern of een stad.
Bij het zoeken naar een vrije kavel kunt u op de volgende zaken letten om te bepalen in hoeverre de kavel aan uw wensen en eisen voldoet:
- De directe woonomgeving. Wilt u wonen in de stad, een dorpskern, een buitenwijk of in landelijk gebied? Woont u graag in een buurt met vooral jonge gezinnen, of woont u liever in een gemengd stedelijk milieu? Vindt u het belangrijk om dicht bij voorzieningen te wonen, zoals een supermarkt, een school, een huisarts, een park, speelveldjes of sportfaciliteiten? Wilt u dat uw buurt goed bereikbaar is met de auto of het openbaar vervoer?
- Welke voorschriften zijn aan de kavel verbonden? Het bestemmingsplan en de bouwverordening bevatten bindende regels voor de bebouwing van uw kavel. Denk aan zaken als bestemming, woningtype, daktype, nok- en goothoogte, bouwvolume, bebouwingspercentage, aantal verdiepingen, rooilijnen (lijnen waar u niet overheen mag bouwen), parkeernormen en erfafscheidingen. Soms geldt ook een ‘beeldkwaliteitsplan’ voor de buurt, waarin materialen en kleuren en dergelijke zijn vastgelegd. In sommige buurten mag vrijwel alles, in andere buurten voert men een strenge regie.
- Heeft de kavel de gewenste grootte (gemiddeld bedraagt die 400m2 in Nederland)? Hoe ligt de kavel ten opzichte van de zon? Heeft hij handige afmetingen en een praktische vorm?
- Hoe ziet de directe omgeving er in de toekomst uit? Ga bij de gemeente na óf, en welke plannen er bestaan voor het gebied waar u wilt wonen.
- Is de bodem schoon? Vraag een schriftelijke garantie aan de aanbieder van de grond in de vorm van een gemeentelijke ’schonebodemverklaring’.
- Is de kavel bouwrijp? Als de grond niet bouwrijp is, zal hij goedkoper zijn, maar bent u nog eens hetzelfde bedrag of meer kwijt om hem geschikt te maken voor bebouwing en bewoning. Met bouwrijp wordt bedoeld dat de kavel opgeruimd is, dat riolering, kabels en leidingen zijn aangelegd en/of omgelegd, dat de bouwgrond is verbeterd, eventuele verontreiniging is gesaneerd, een verval is aangebracht naar de weg en dat hij ontsloten is voor gewoon en bouwverkeer.
- Komt u in aanmerking voor een huisvestingsvergunning? Gemeenten eisen soms dat nieuwe bewoners economisch of maatschappelijk gebonden zijn aan de regio. Informeer hiernaar. Zo voorkomt u dat u een kavel koopt en mag bouwen, maar uw huis zelf niet mag bewonen!
Als u een kavel heeft gevonden die aan uw wensen voldoet, vraag dan een optie aan voor een bepaalde termijn. Zes maanden is gebruikelijk. Bezoek de kavel samen met de aanbieder en neem hem op. Ga na of de grond schoon en bouwrijp is en of hij een woonbestemming heeft. Neem dit op als ontbindende en/of opschortende voorwaarden. Neem in deze voorwaarden ook op dat u binnen een bepaalde termijn een bouwvergunning krijgt, en dat aan u ook een eventueel benodigde huisvestingsvergunning zal worden toegekend. Als aan alle voorwaarden is voldaan, tekent u de overeenkomst met bijlagen (zoals een uittreksel van het bestemmingsplan, een kadastrale tekening, een gemeentelijke ’schonebodemverklaring’, de verkoopvoorwaarden en eventueel de verleende bouwvergunning).